KALITIM : KAN GRUPLARI

–Kan alışverişlerin de bakılması gereken ilk kriter kan grupları olmalıdır. -Kan alacak olan bireye kendi kan grubuna uygunluk göstermeyen bir kan nakli gerçekleştirilirse kan alan bireyin damarlarındaki kanda çökme meydana gelir. Bu olay uygun tedavi edilmezse bireyin ölümüne yol açabilir. -Kan gruplarının belirlenmesinde alyuvarlarındaki proteinler(antijenler) kullanılır. -Bir bireyin alyuvarlarında antijen bulunurken kan plazmasında antikorlar bulunur.

KALITIM : MENDEL GENETİĞİ

Mendel, yaptığı çalışmalar ile modern genetiğin(kalıtım) temellerini atmıştır. Deneylerini yazıya geçirerek kalıtım çalışmalarında öncü olmuştur. Mendel Neden Bezelyeyi Tercih Etti? Bezelye kolay yetişen bir bitkidir. Kolay üreyen bir bitki olduğu için çaprazlamaların sonucu için çok zaman gerektirmez. Baskın ve çekinik olarak incelenebilir karakter sayısı fazladır.(uzun-kısa, sarı-yeşil, şişkin-boğumlu KALITIM İLE İLGİLİ KAVRAMLAR Gen: DNA’nın anlamlı en

ÜREME SİSTEMİ

-İnsanlar eşeyli üreyen canlılardır .Dişilerde ve erkeklerde aynı amaca hizmet eden üreme organları bulunur .Bu üreme organlarının yapısı ise farklıdır. 1)Dişi üreme sistemi: Dişilerdeki üreme sisteminin temel görevleri:-Üreme hücresi olan yumurta hücrelerini üretmek. -Doğuma kadar fetüsü taşımak -Çeşitli görevleri olan hormonları salgılamak. A)Ovaryum(Yumurtalık): -Dişi üreme ana hücresidir. -Sağlıklı bir dişide rahimin sağında ve solunda olmak

EŞEYLİ ÜREME VE EŞEYSİZ ÜREME

-Canlılar soylarının devamı için üreme aktivitesini gerçekleştirirler. Canlılar aleminde iki çeşit üreme şekli buılunur: Eşeyli üreme ve eşeysiz üreme. 1)Eşeysiz üreme -Eşeysiz üreme isminde de anlaşılabileceği gibi herhangi bir eş gerektirmeden ana canlı tarafından yapılabilecek bir üreme şeklidir. -Temeli mitoz bölünmeye dayanır. -Mitoz bölünme ile gerçekleştiği için oluşan yavruların kalıtsal yapısı ana bireyin kalıtsal yapısı

MİTOZ BÖLÜNME VE MAYOZ BÖLÜNME

-Canlılarda büyüme, gelişme, üreme vb. olaylar hücrelerin çoğalmasıyla gerçekleşir. Mitoz bölünme ve mayoz bölünme bu esnada karşımıza çıkar. -Ökaryot yapılı hücreler gelişmek,büyümek ve üremek için bölünürken prokaryot hücreler yüzey/hacim oranını düşürmek veya hücrenin fazla büyümesinden dolayı hücre kontrolünün zorlaşmasından dolayı bölünürler. -Hücre bölünmeleri iki şekilde gerçekleşir. 1)Mitoz Bölünme: -Canlı olan neredeyse tüm hücrelerin gerçekleştirebileceği bölünme

CANLILARIN SINIFLANDIRILMASI

-Canlıların benzerlik veya akrabalıklarına göre gruplara ayrılmasına canlıların sınıflandırılması denir. -Canlılar iki tip sınıflandırılma yapılabilir: Suni(Ampirik) sınıflandırma ve doğal(Filogenetik) sınıflandırma. 1)Suni(Ampirik) Sınıflandırma: -Canlıların dış görünüşünü ve yaşadığı ortamı baz alan sınıflandırmadır. -Canlıları anatomik veya kalıtsal benzerliklerine göre ayırmayıp aynı işlevi gören organlarını baz alarak yapılır. Örn: Kuşun kanadı-yarasanın kanadı,arının kanadı -Aristo tarafından yapılmıştır ve canlıları

HÜCRE VE ORGANELLER

-Canlıların canlılık özelliği gösteren en küçük yapı taşı hücre denir. –Bütün hücrelerde: sitoplazma,ribozom ve hücre zarı bulunur. -Bu başlık prokaryot ve ökaryot hücreler olmak üzere iki başlık altında incelenir. 1)Prokaryot: En ilkel hücre tipidir. -Prokaryot canlılarda zarlı organel ve çekirdek bulunmaz. -Genetik mataryelleri(DNA) sitoplazmada bulunur ve halkasal yapıdadır. -Bakteriler ve arkeler bu grupta incelenir. -Bakterilerde

PROTEİN SENTEZİ

–Hücrelerde bulunan amino asitlerin ribozom organelinde DNA’daki genetik bilgiye göre bağlanıp kompleks yapılı moleküller oluşturması olayına protein sentezi denir. -Doğada toplamda 21 çeşit amino asit bulunur ve 8 tane amino asit dışardan alınması zorunludur.(Bu amino asitlere temel amino asitler denir.) -Canlılarda gerçekleşen hayatsal olayların nerdeyse hepsinde proteinler görev alır.(Enzimler,hormonlar v.b.) -Protein sentezi için : •

CANLILARIN ORTAK ÖZELLİKLERİ

HÜCRE Canlıların ortak özellikleri içinde en önemlisi hücresel yapıya sahip olmalarıdır. Bu özelliği önemli kılan hücre konusunun aynı zamanda biyolojinin en temel konusu olmasıdır. Hücreleri temel olarak iki tipe ayırabiliriz. Prokaryot Hücre: Daha çok gelişmemiş ve ilkel canlıların hücre tipi olarak kısaca açıklayabiliriz. Çekirdek bulundurmazlar. Bakteriler ve arkeler örnek verilebilir. Tamamı tek hücrelidir. Zarlı organel

CANLILARIN TEMEL BİLEŞENLERİ : Organik Bileşikler

Organik bileşikler -Organik bileşikler için genel olarak canlı vücudunda bulanan moleküllerdir. ***Hepsinde karbon(C) atomu bulunur. Not:Her karbon(C) atomu bulunduran molekül organik bileşikler sınıfına girmez. Örnek:Karbondioksit(CO2) -Bilinmesi gereken temel organik bileşikler: karbonhidratlar,proteinler,yağlar,enzimler,hormonlar ve nükleik asitlerdir. 1)Karbonhidratlar -Karbon(C) hidrojen(H) ve oksijen(O) atomlarından oluşurlar. -Enerji verici olarak kullanılırlar. Not:Hücre yapısına katılırlar(Glikoprotein) ama düzenliyici olarak görev almazlar. ***Enerji eldesinde